5 vragen voor het team van Qualité-Village-Wallonie

U vindt dat het kapelletje in uw straat aan renovatie toe is? U hebt altijd al de geschiedenis van uw dorp tot leven willen wekken? In Wallonië steunt de vereniging Qualité-Village-Wallonie lokale projecten die het patrimonium opwaarderen. Al meer dan 40 jaar zet deze vzw duizenden vrijwilligers aan tot actie om historisch erfgoed in hun buurt van de ondergang te redden. De hoogste tijd voor een interview: wie zijn ze en hoe werken ze?

1. Wat moeten we weten over Qualité-Village-Wallonie?

Ons actieterrein ligt in het valoriseren van de leefomgeving en het immateriële patrimonium. Daarvoor rekenen we op de actieve deelname van de burgers (overleg, afstemming, gezamenlijke uitvoering).

De burgerparticipatie gebeurt bij voorkeur spontaan, en dus niet op een geïnstitutionaliseerde manier.

We werken met wijkcomités of dorpsverenigingen samengesteld uit burgers (minstens 5) die geen openbaar ambt bekleden waarvoor ze zijn verkozen. Ze hebben een algemeen doel voor ogen, of moeten daar in ieder geval naar streven. Het geheel speelt zich af op plaatselijk niveau: een vroegere leefgemeenschap, een dorp of zelfs een gemeente.

Onze vereniging levert mensen aan voor het werk op het terrein (met name projectcoördinatrices), maar biedt ook logistieke en administratieve ondersteuning. We gaan uit van het idee dat een persoonlijke begeleiding van de bewoners de meest efficiënte manier van werken is, omdat we inspelen op hun specifieke behoeften.

Onze kracht is onder meer dat we projecten vrij snel tot een goed einde kunnen brengen. Er gaat weinig tijd verloren tussen de beslissing (in overleg met alle partijen) en de uitvoering.

2. Qualité-Village-Wallonie bestaat sinds 1976. Hebt u het engagement en de lokale participatie van dorpsbewoners zien evolueren?

Qualité-Village-Wallonie ijvert voor het bewaren, promoten en opwaarderen van het patrimonium van de Waalse dorpen via éducation permanente’. In haar 42-jarig bestaan is de vereniging actief geweest in meer dan 850 Waalse dorpen en heeft ze ongeveer 2.500 projecten gerealiseerd. Onze vzw heeft dus duizenden vrijwilligers aangespoord tot actie voor het behoud van het patrimonium in hun buurt.

Onze kerntaak bestaat in het mobiliseren van vrijwilligers.

Dat is niet eenvoudig om verschillende redenen: mensen moeten eerst voorzien in hun individuele en familiale basisbehoeften, ze hebben weinig belangstelling voor het gemeenschapsleven en het erfgoed, ze wachten af, …

Daarom moeten we blijven inzetten op het motiveren van vrijwilligers. De vzw Qualité-Village-Wallonie moet deze ondersteunende en organisatorische rol blijven spelen, in het belang van de gemeenschap en het patrimonium.

3. Hoe kunnen projecten rond het lokale patrimonium de sociale samenhang tussen dorpsbewoners versterken?

Het gaat om de manier waarop ze tot stand komen. Ik kom even terug op de burgerparticipatie. Die heeft het volgende sociale doel:

“Inwoners opnieuw mobiliseren, banden aanhalen, ruimten voor ontmoeting en uitwisseling creëren die op een nieuwe wijze oudere vormen van gemeenschapsgevoel en omkadering vervangen. Ze gaat in tegen de benadering die uitgesloten individuen verantwoordelijk stelt voor hun eigen situatie en hen stigmatiseert. Ze wil de spiraal van individualisering, isolement en teruggetrokkenheid doorbreken en nieuwe banden smeden. In die zin is participatie een uitdaging en kan ze niet zomaar worden opgelegd, zeker niet als het gaat om groepen aan de rand van de samenleving.”

(Bron: Union des Villes et Communes de Wallonie, Mathieu Lambert http://www.uvcw.be/articles/3,14,2,0,1798.htm)

4. Welk initiatief van Qualité-Village-Wallonie kan als voorbeeld dienen om andere groepen van buren te inspireren?

Het gaat niet om initiatieven van Qualité-Village-Wallonie, maar om lokale initiatieven ondersteund door de vzw Qualité-Village-Wallonie. En “groepen van buren” moeten we uitbreiden tot wijkcomités en dorpsverenigingen.

Een plaatselijk initiatief dat we ondersteunen en dat andere wijkcomités en dorpsverenigingen kan inspireren? Zo zijn er veel! Ik verwijs naar onze website www.qvw.be, maar in het algemeen zie ik een echt inspirerend lokaal initiatief als een project dat zoveel mogelijk personen van verschillende sociale afkomst en zoveel mogelijk partners rondom zich verenigt.

5. Wat is de eerste stap die een modale burger moet zetten om een project rond patrimonium op te starten en hoe gaat u te werk om de lokale dorpscomités autonoom te laten opereren?

Op de eerste plaats moet hij over zijn project praten met mensen rondom zich om de mening van andere burgers te leren kennen, eventuele problemen opsporen, medestanders vinden om het project op poten te zetten en uiteraard… contact opnemen met de vzw Qualité-Village-Wallonie!

Over het algemeen werken we vrij lang met deze plaatselijke comités. Tijdens de hele samenwerking geven we advies, wisselen we praktijken en tips & tricks uit (dat gebeurt vaak in beide richtingen!), enz. Oudere, meer ervaren comités roepen ons minder vaak te hulp, maar andere werken graag met ons op lange termijn. Wij zorgen immers voor een label, voor kostbare arbeidstijd en voor ervaring die permanent wordt bijgeschaafd.